{
 "_kaynak": {
  "uretim": "calisma/3d/olaylar_uret.py",
  "arastirma": "calisma/3d/kulturler.md, calisma/3d/olaylar.md",
  "tarih": "22 Ekim 2026",
  "sayi": 57,
  "kultur": 27,
  "siyasi": 30,
  "birey_eslesme": "Bir kaydın 'yayımlanmış birey' sayısı, AADR grup etiketi deseni ile kaydın tarih penceresinin (±150 yıl) kesişimidir; yayınların kendi birey listeleriyle birebir aynı olmayabilir.",
  "uyari": "Arkeolojik kültür bir halk ya da dil değildir. Siyasi oluşumların tarihleri yazılı kaynaklardan, kültürlerin tarihleri maddi buluntudan gelir; ikisi aynı kanıt düzeyinde değildir."
 },
 "kayitlar": [
  {
   "id": "Afanasyevo",
   "ad": "Afanasyevo",
   "tur": "kultur",
   "bas": -3000,
   "son": -2500,
   "tarih_kaynagi": "yayının verdiği aralık",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "jeong2020"
   ],
   "kaynak_ad": "Jeong vd. 2020",
   "la": 51.31,
   "lo": 86.27,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Afanasievo",
   "birey": 60,
   "birey_pencere": [
    -3150,
    -2350
   ]
  },
  {
   "id": "Okunevo",
   "ad": "Okunevo",
   "tur": "kultur",
   "bas": -2900,
   "son": -1800,
   "tarih_kaynagi": "AADR'deki bireylerin tarih aralığı",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "damgaard2018s"
   ],
   "kaynak_ad": "Damgaard vd. 2018 (Science)",
   "la": 53.71,
   "lo": 90.21,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Okunev",
   "birey": 29,
   "birey_pencere": [
    -3050,
    -1650
   ]
  },
  {
   "id": "Chemurchek",
   "ad": "Chemurchek",
   "tur": "kultur",
   "bas": -2600,
   "son": -1950,
   "tarih_kaynagi": "AADR'deki bireylerin tarih aralığı",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "jeong2020",
    "kumar2022"
   ],
   "kaynak_ad": "Jeong vd. 2020 · Kumar vd. 2022",
   "la": 46.48,
   "lo": 90.75,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Chemurche[kc]k",
   "birey": 13,
   "birey_pencere": [
    -2750,
    -1800
   ]
  },
  {
   "id": "Sintashta",
   "ad": "Sintashta",
   "tur": "kultur",
   "bas": -2200,
   "son": -1700,
   "tarih_kaynagi": "yayının verdiği aralık",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "narasimhan2019"
   ],
   "kaynak_ad": "Narasimhan vd. 2019",
   "la": 52.82,
   "lo": 60.47,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Sintashta",
   "birey": 55,
   "birey_pencere": [
    -2350,
    -1550
   ]
  },
  {
   "id": "Andronovo_genel",
   "ad": "Andronovo (genel)",
   "tur": "kultur",
   "bas": -2200,
   "son": -900,
   "tarih_kaynagi": "AADR'deki bireylerin tarih aralığı",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "narasimhan2019"
   ],
   "kaynak_ad": "Narasimhan vd. 2019",
   "la": 50.09,
   "lo": 75.89,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "(Andronovo|Alakul|Fedorovo)",
   "birey": 30,
   "birey_pencere": [
    -2350,
    -750
   ],
   "not": "Alakul ve Fedorovo kayıtları bu havuzun içindedir; üçü ayrı ayrı sayıldığı için aynı birey birden çok bantta görünebilir."
  },
  {
   "id": "Andronovo_Alakul",
   "ad": "Andronovo · Alakul",
   "tur": "kultur",
   "bas": -1880,
   "son": -1620,
   "tarih_kaynagi": "AADR'deki bireylerin tarih aralığı",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "narasimhan2019"
   ],
   "kaynak_ad": "Narasimhan vd. 2019",
   "la": 50.09,
   "lo": 74.44,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Kazakhstan_MLBA_Alakul",
   "birey": 12,
   "birey_pencere": [
    -2030,
    -1470
   ]
  },
  {
   "id": "Andronovo_Fedorovo",
   "ad": "Andronovo · Fedorovo",
   "tur": "kultur",
   "bas": -1613,
   "son": -900,
   "tarih_kaynagi": "AADR'deki bireylerin tarih aralığı",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "narasimhan2019"
   ],
   "kaynak_ad": "Narasimhan vd. 2019",
   "la": 50.82,
   "lo": 75.6,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Kazakhstan_MLBA_Fedorovo",
   "birey": 3,
   "birey_pencere": [
    -1763,
    -750
   ]
  },
  {
   "id": "DSKC_Khovsgol_LBA",
   "ad": "Geyikli Taş – Hirigsuur",
   "tur": "kultur",
   "bas": -1539,
   "son": -700,
   "tarih_kaynagi": "AADR'deki bireylerin tarih aralığı",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "jeong2018"
   ],
   "kaynak_ad": "Jeong vd. 2018",
   "la": 49.66,
   "lo": 99.73,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Mongolia_Khovsgol_LBA",
   "birey": 20,
   "birey_pencere": [
    -1689,
    -550
   ]
  },
  {
   "id": "Karasuk",
   "ad": "Karasuk",
   "tur": "kultur",
   "bas": -1500,
   "son": -800,
   "tarih_kaynagi": "AADR'deki bireylerin tarih aralığı",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "allentoft2015"
   ],
   "kaynak_ad": "Allentoft vd. 2015",
   "la": 52.95,
   "lo": 90.19,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Karasuk",
   "birey": 9,
   "birey_pencere": [
    -1650,
    -650
   ]
  },
  {
   "id": "Ulaanzuukh",
   "ad": "Ulaanzuukh",
   "tur": "kultur",
   "bas": -1450,
   "son": -1150,
   "tarih_kaynagi": "yayının verdiği aralık",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "jeong2020"
   ],
   "kaynak_ad": "Jeong vd. 2020",
   "la": 46.59,
   "lo": 111.77,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Ulaanzuukh",
   "birey": 3,
   "birey_pencere": [
    -1600,
    -1000
   ]
  },
  {
   "id": "SlabGrave",
   "ad": "Taş Sandık (Slab Grave)",
   "tur": "kultur",
   "bas": -1000,
   "son": -300,
   "tarih_kaynagi": "yayının verdiği aralık",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "jeong2020",
    "lee2025"
   ],
   "kaynak_ad": "Jeong vd. 2020 · Lee vd. 2025",
   "la": 47.7,
   "lo": 108.97,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "(SlabGrave|Slab_Grave)",
   "birey": 14,
   "birey_pencere": [
    -1150,
    -150
   ]
  },
  {
   "id": "Tagar",
   "ad": "Tagar",
   "tur": "kultur",
   "bas": -1000,
   "son": -1,
   "tarih_kaynagi": "AADR'deki bireylerin tarih aralığı",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "damgaard2018",
    "lazaridis2025"
   ],
   "kaynak_ad": "Damgaard vd. 2018 · Lazaridis vd. 2025",
   "la": 54.68,
   "lo": 90.85,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Tagar",
   "birey": 9,
   "birey_pencere": [
    -1150,
    149
   ]
  },
  {
   "id": "Saka",
   "ad": "Saka / Tasmola",
   "tur": "kultur",
   "bas": -900,
   "son": -200,
   "tarih_kaynagi": "yayının verdiği aralık",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "jeong2020",
    "gnecchi2021"
   ],
   "kaynak_ad": "Jeong vd. 2020 · Gnecchi-Ruscone vd. 2021",
   "la": 43.37,
   "lo": 77.43,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Saka",
   "birey": 42,
   "birey_pencere": [
    -1050,
    -50
   ],
   "not": "Saka etiketi birçok bölgeyi kapsar (Kazakistan, Tanrı Dağları, Tuva); tek bir harita noktası bu yayılımı temsil etmez."
  },
  {
   "id": "Pazyryk",
   "ad": "Pazyryk",
   "tur": "kultur",
   "bas": -500,
   "son": -200,
   "tarih_kaynagi": "yayının verdiği aralık",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "jeong2020",
    "unterlander2017"
   ],
   "kaynak_ad": "Jeong vd. 2020 · Unterländer vd. 2017",
   "la": 49.34,
   "lo": 86.87,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "(Pazyryk|Berel_IA)",
   "birey": 4,
   "birey_pencere": [
    -650,
    -50
   ]
  },
  {
   "id": "xiongnu-kurulus",
   "ad": "Xiongnu birliği",
   "tur": "siyasi",
   "bas": -209,
   "son": 91,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "shiji110"
   ],
   "kaynak_ad": "Shiji 110",
   "la": 48.01,
   "lo": 103.12,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "boy birliği",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "Xiongnu",
   "ad": "Xiongnu dönemi",
   "tur": "kultur",
   "bas": -209,
   "son": 100,
   "tarih_kaynagi": "yayının verdiği aralık",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "jeong2020",
    "lee2023"
   ],
   "kaynak_ad": "Jeong vd. 2020 · Lee vd. 2023",
   "la": 48.09,
   "lo": 102.36,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "XiongnuPeriod",
   "birey": 66,
   "birey_pencere": [
    -359,
    250
   ],
   "not": "AADR'nin Xiongnu etiketlerinin bir bölümü iki dönemi birden kapsar; buradaki tarih aralığı yayınlardan alınmıştır, AADR'nin ham aralığından değil."
  },
  {
   "id": "xiongnu-cozulus",
   "ad": "Xiongnu'nun bölünmesi ve çözülüşü",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 48,
   "son": 91,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "houhanshu89"
   ],
   "kaynak_ad": "Hou Han Shu 89",
   "la": 48.01,
   "lo": 103.12,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "tek olay",
   "birey_var": false
  },
  {
   "id": "xianbei",
   "ad": "Xianbei",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 93,
   "son": 581,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": true,
   "kaynak": [
    "houhanshu90"
   ],
   "kaynak_ad": "Hou Han Shu 90",
   "la": 46.86,
   "lo": 119.66,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "boy birliği",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "Xianbei",
   "ad": "Xianbei",
   "tur": "kultur",
   "bas": 100,
   "son": 250,
   "tarih_kaynagi": "yayının verdiği aralık",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "ning2020",
    "jeong2020"
   ],
   "kaynak_ad": "Ning vd. 2020 · Jeong vd. 2020",
   "la": 46.86,
   "lo": 119.66,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Xianbei",
   "birey": 4,
   "birey_pencere": [
    -50,
    400
   ]
  },
  {
   "id": "avrupa-hunlari",
   "ad": "Avrupa Hunları",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 370,
   "son": 454,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": true,
   "kaynak": [
    "delavaissiere2005"
   ],
   "kaynak_ad": "de la Vaissière 2005",
   "la": 47.0,
   "lo": 20.5,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "boy birliği",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "Avrupa_Hun",
   "ad": "Avrupa Hunları dönemi",
   "tur": "kultur",
   "bas": 370,
   "son": 469,
   "tarih_kaynagi": "yayının verdiği aralık",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "gnecchi2025"
   ],
   "kaynak_ad": "Gnecchi-Ruscone vd. 2025",
   "la": 49.34,
   "lo": 86.35,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Berel_Hunnic",
   "birey": 12,
   "birey_pencere": [
    220,
    619
   ]
  },
  {
   "id": "rouran",
   "ad": "Rouran Kağanlığı",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 402,
   "son": 555,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "weishu103"
   ],
   "kaynak_ad": "Wei Shu 103",
   "la": 47.42,
   "lo": 102.8,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "kağanlık",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "Mogolistan_ErkenOrtacag",
   "ad": "Moğolistan · erken orta çağ havuzu",
   "tur": "kultur",
   "bas": 550,
   "son": 950,
   "tarih_kaynagi": "AADR'deki bireylerin tarih aralığı",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "jeong2020"
   ],
   "kaynak_ad": "Jeong vd. 2020",
   "la": 47.11,
   "lo": 102.08,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Mongolia_.*EarlyMedieval",
   "birey": 24,
   "birey_pencere": [
    550,
    950
   ],
   "not": "AADR, Moğolistan'ın bu dönem bireylerini Göktürk ve Uygur diye ayırmaz; hepsi “erken orta çağ” etiketlidir. Bu yüzden iki kağanlık için ayrı birey sayısı verilemez ve bant tek havuz olarak durur."
  },
  {
   "id": "gokturk-1",
   "ad": "Birinci Göktürk Kağanlığı",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 552,
   "son": 630,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "zhoushu50"
   ],
   "kaynak_ad": "Zhou Shu 50",
   "la": 47.56,
   "lo": 102.84,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "kağanlık",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "Turk_Goktürk",
   "ad": "Göktürk dönemi",
   "tur": "kultur",
   "bas": 552,
   "son": 742,
   "tarih_kaynagi": "yayının verdiği aralık",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "jeong2020",
    "damgaard2018",
    "lee2024hpgg"
   ],
   "kaynak_ad": "Jeong vd. 2020 · Damgaard vd. 2018 · Lee vd. 2024",
   "la": 43.07,
   "lo": 76.97,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "(Turkic|FirstTurkicKhaganate)",
   "birey": 5,
   "birey_pencere": [
    402,
    892
   ],
   "not": "Yalnız etiketinde Türk dönemi geçen bireyler sayıldı; Moğolistan'ın öteki erken orta çağ bireyleri ayrı bir havuzda duruyor. Sitenin başka sayfalarında geçen “Türk dönemi 8 erkek” gibi sayılar AADR etiketinden değil, yayınların kendi bağlam bilgisinden gelir; iki ölçüt aynı değildir."
  },
  {
   "id": "avar-kaganligi",
   "ad": "Avar Kağanlığı",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 567,
   "son": 822,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "gnecchi2022"
   ],
   "kaynak_ad": "Gnecchi-Ruscone vd. 2022",
   "la": 46.9,
   "lo": 19.1,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "kağanlık",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "Avar",
   "ad": "Avar dönemi",
   "tur": "kultur",
   "bas": 568,
   "son": 804,
   "tarih_kaynagi": "yayının verdiği aralık",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "gnecchi2022",
    "wangk2025"
   ],
   "kaynak_ad": "Gnecchi-Ruscone vd. 2022 · Wang K. vd. 2025",
   "la": 47.92,
   "lo": 16.47,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "(Hungary|Austria|Croatia|Slovakia).*Avar",
   "birey": 1332,
   "birey_pencere": [
    418,
    954
   ],
   "not": "Macaristan, Avusturya, Hırvatistan ve Slovakya'daki Avar dönemi etiketlerinin tamamı sayıldı. Harita noktası bu bireylerin medyanıdır; siyasi katmandaki Avar Kağanlığı noktası ise kağanlığın merkez bölgesini gösterir, ikisi aynı şey değildir."
  },
  {
   "id": "gokturk-bolunme",
   "ad": "Doğu–Batı bölünmesi",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 582,
   "son": 603,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "golden1992"
   ],
   "kaynak_ad": "Golden 1992",
   "la": 42.81,
   "lo": 75.2,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "tek olay",
   "birey_var": false
  },
  {
   "id": "tang-egemenligi",
   "ad": "Çin egemenliği dönemi",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 630,
   "son": 682,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "jiutangshu194a"
   ],
   "kaynak_ad": "Jiu Tang Shu 194上",
   "la": 47.85,
   "lo": 104.05,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "dönem",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "Hazar",
   "ad": "Hazar dönemi",
   "tur": "kultur",
   "bas": 650,
   "son": 965,
   "tarih_kaynagi": "yayının verdiği aralık",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "okovantsev2026"
   ],
   "kaynak_ad": "Okovantsev vd. 2026",
   "la": 53.23,
   "lo": 49.42,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Khazar",
   "birey": 16,
   "birey_pencere": [
    500,
    1115
   ]
  },
  {
   "id": "hazar-kaganligi",
   "ad": "Hazar Kağanlığı",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 650,
   "son": 965,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": true,
   "kaynak": [
    "golden1992"
   ],
   "kaynak_ad": "Golden 1992",
   "la": 47.6,
   "lo": 42.1,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "kağanlık",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "gokturk-2",
   "ad": "İkinci (Doğu) Türk Kağanlığı",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 682,
   "son": 744,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "xintangshu215a"
   ],
   "kaynak_ad": "Xin Tang Shu 215上",
   "la": 47.56,
   "lo": 102.84,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "kağanlık",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "turgis",
   "ad": "Türgiş Kağanlığı",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 699,
   "son": 766,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": true,
   "kaynak": [
    "golden1992"
   ],
   "kaynak_ad": "Golden 1992",
   "la": 42.81,
   "lo": 75.2,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "kağanlık",
   "birey_var": false
  },
  {
   "id": "uygur-kaganligi",
   "ad": "Uygur Kağanlığı",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 744,
   "son": 840,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "xintangshu217a"
   ],
   "kaynak_ad": "Xin Tang Shu 217上",
   "la": 47.43,
   "lo": 102.66,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "kağanlık",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "karluklar",
   "ad": "Karluklar",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 766,
   "son": 940,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": true,
   "kaynak": [
    "tdv_karluklar"
   ],
   "kaynak_ad": "Salman, “Karluklar”",
   "la": 42.75,
   "lo": 75.25,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "not": "Bitiş tarihi kesin değildir: Karluk beyliğinin Karahanlı hanedanına dönüşmesi bir süreçtir ve kaynaklarda tek bir yılla verilmez.",
   "alt_tur": "boy birliği",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "oguz-gocu",
   "ad": "Oğuzların batıya göçü",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 775,
   "son": 1050,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": true,
   "kaynak": [
    "tdv_oguzlar"
   ],
   "kaynak_ad": "Sümer, “Oğuzlar”",
   "la": 45.61,
   "lo": 61.92,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "not": "Başlangıç yaklaşıktır; Oğuzların batıya yönelişi tek bir tarihe bağlanamaz.",
   "alt_tur": "tek olay",
   "birey_var": false
  },
  {
   "id": "Karakhanli",
   "ad": "Karahanlı dönemi",
   "tur": "kultur",
   "bas": 800,
   "son": 1100,
   "tarih_kaynagi": "AADR'deki bireylerin tarih aralığı",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "damgaard2018"
   ],
   "kaynak_ad": "Damgaard vd. 2018",
   "la": 43.07,
   "lo": 68.25,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Karakhanid",
   "birey": 3,
   "birey_pencere": [
    650,
    1250
   ],
   "not": "Bağlamdan tarihlenmiş bireyler; doğrudan radyokarbon tarihi yok."
  },
  {
   "id": "Karluk",
   "ad": "Karluk dönemi",
   "tur": "kultur",
   "bas": 800,
   "son": 1153,
   "tarih_kaynagi": "AADR'deki bireylerin tarih aralığı",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "damgaard2018"
   ],
   "kaynak_ad": "Damgaard vd. 2018",
   "la": 43.07,
   "lo": 68.25,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Karluk",
   "birey": 2,
   "birey_pencere": [
    650,
    1303
   ],
   "not": "Karluk ve Karahanlı bireyleri aynı mezarlık alanından geliyor; akrabalık olasılığı bu veriyle sınanmamıştır."
  },
  {
   "id": "sato-li-keyong",
   "ad": "Şato Türkleri ve Li Keyong",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 808,
   "son": 951,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": true,
   "kaynak": [
    "yu2026"
   ],
   "kaynak_ad": "Yu vd. 2026",
   "la": 37.87,
   "lo": 112.55,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "hanedan / devlet",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "kirgiz-840",
   "ad": "Yenisey Kırgızlarının Uygurları yıkışı",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 840,
   "son": 840,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "zztj246"
   ],
   "kaynak_ad": "Zizhi Tongjian 246",
   "la": 47.43,
   "lo": 102.66,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "tek olay",
   "birey_var": false
  },
  {
   "id": "karahanlilar",
   "ad": "Karahanlılar",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 840,
   "son": 1212,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "tdv_karahanlilar"
   ],
   "kaynak_ad": "Özaydın, “Karahanlılar”",
   "la": 42.75,
   "lo": 75.25,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "hanedan / devlet",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "Idil_Bulgar",
   "ad": "İdil Bulgarları",
   "tur": "kultur",
   "bas": 900,
   "son": 1236,
   "tarih_kaynagi": "yayının verdiği aralık",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "andreeva2025"
   ],
   "kaynak_ad": "Andreeva vd. 2025",
   "la": 54.82,
   "lo": 49.12,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "EarlyBulgar",
   "birey": 7,
   "birey_pencere": [
    750,
    1386
   ]
  },
  {
   "id": "karahanli-islamlasma",
   "ad": "Karahanlı İslamlaşması",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 920,
   "son": 960,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": true,
   "kaynak": [
    "tdv_karahanlilar"
   ],
   "kaynak_ad": "Özaydın, “Karahanlılar”",
   "la": 39.47,
   "lo": 75.99,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "not": "Kaynak madde ihtida için 920 ve 945 tarihlerini birlikte verir; toplu kabulün 10. yüzyıl ortasına yerleştirilmesi yorumdur.",
   "alt_tur": "tek olay",
   "birey_var": false
  },
  {
   "id": "idil-bulgarlari",
   "ad": "İdil Bulgarları",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 922,
   "son": 1236,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "gyuris2025"
   ],
   "kaynak_ad": "Gyuris vd. 2025",
   "la": 54.97,
   "lo": 49.03,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "hanedan / devlet",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "Kipchak",
   "ad": "Kıpçak dönemi",
   "tur": "kultur",
   "bas": 1000,
   "son": 1206,
   "tarih_kaynagi": "AADR'deki bireylerin tarih aralığı",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "damgaard2018"
   ],
   "kaynak_ad": "Damgaard vd. 2018",
   "la": 52.69,
   "lo": 73.62,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Kipchak",
   "birey": 2,
   "birey_pencere": [
    850,
    1356
   ],
   "not": "AADR etiketi bir dönemi gösterir, bir etnik aidiyeti değil."
  },
  {
   "id": "dandanakan",
   "ad": "Dandanakan Savaşı",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 1040,
   "son": 1040,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "tdv_dandanakan"
   ],
   "kaynak_ad": "Sevim, “Dandanakan Savaşı”",
   "la": 37.66,
   "lo": 62.19,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "tek olay",
   "birey_var": false
  },
  {
   "id": "selcuklu",
   "ad": "Büyük Selçuklu Devleti",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 1040,
   "son": 1157,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "tdv_selcuklular"
   ],
   "kaynak_ad": "Sümer vd., “Selçuklular”",
   "la": 36.21,
   "lo": 58.79,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "hanedan / devlet",
   "birey_var": false
  },
  {
   "id": "kipcak-kuman",
   "ad": "Kıpçak–Kuman konfederasyonu",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 1050,
   "son": 1241,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": true,
   "kaynak": [
    "tdv_kipcaklar"
   ],
   "kaynak_ad": "Uydu Yücel, “Kıpçaklar”",
   "la": 48.5,
   "lo": 37.0,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "boy birliği",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "malazgirt",
   "ad": "Malazgirt Muharebesi",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 1071,
   "son": 1071,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "tdv_malazgirt"
   ],
   "kaynak_ad": "Sevim, “Malazgirt Muharebesi”",
   "la": 39.14,
   "lo": 42.54,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "tek olay",
   "birey_var": false
  },
  {
   "id": "Altin_Orda_bati",
   "ad": "Altın Orda · batı",
   "tur": "kultur",
   "bas": 1200,
   "son": 1400,
   "tarih_kaynagi": "AADR'deki bireylerin tarih aralığı",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "saag2025"
   ],
   "kaynak_ad": "Saag vd. 2025",
   "la": 49.92,
   "lo": 36.19,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Ukraine_GoldenHorde",
   "birey": 5,
   "birey_pencere": [
    1050,
    1550
   ]
  },
  {
   "id": "Altin_Orda_dogu",
   "ad": "Altın Orda · doğu",
   "tur": "kultur",
   "bas": 1200,
   "son": 1600,
   "tarih_kaynagi": "AADR'deki bireylerin tarih aralığı",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "damgaard2018",
    "askapuli2026"
   ],
   "kaynak_ad": "Damgaard vd. 2018 · Askapuli vd. 2026",
   "la": 43.07,
   "lo": 68.25,
   "koordinat_kaynagi": "bu veri setinde eşleşen bireylerin medyanı",
   "aadr_desen": "Kazakhstan_GoldenHorde",
   "birey": 2,
   "birey_pencere": [
    1050,
    1750
   ],
   "not": "Askapuli vd. 2026'nın Ulıtau bireyleri AADR v66'ya henüz girmemiştir; buradaki sayı onları içermez."
  },
  {
   "id": "mogol-istilasi",
   "ad": "Moğol istilası ve Cengiz Han",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 1206,
   "son": 1227,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "tdv_cengizhan"
   ],
   "kaynak_ad": "Kafalı, “Cengiz Han”",
   "la": 47.5,
   "lo": 109.5,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "tek olay",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "altin-orda",
   "ad": "Altın Orda",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 1241,
   "son": 1502,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "tdv_altinorda"
   ],
   "kaynak_ad": "Saray, “Altın Orda Hanlığı”",
   "la": 47.17,
   "lo": 47.45,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "hanedan / devlet",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "osmanli-dogus",
   "ad": "Anadolu beylikleri ve Osmanlı'nın doğuşu",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 1299,
   "son": 1299,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "tdv_osman1"
   ],
   "kaynak_ad": "İnalcık, “Osman I”",
   "la": 40.02,
   "lo": 30.17,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "hanedan / devlet",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "timur",
   "ad": "Timur ve Timurlular",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 1370,
   "son": 1405,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "tdv_timur"
   ],
   "kaynak_ad": "Aka, “Timur”",
   "la": 39.65,
   "lo": 66.98,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "not": "Bitiş yılı Timur'un ölümüdür (1405); hanedanın 1507'ye kadar süren kolu kaynak maddede ayrıca tarihlenmemiştir.",
   "alt_tur": "hanedan / devlet",
   "birey_var": false
  },
  {
   "id": "kazak-hanligi",
   "ad": "Kazak Hanlığı",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 1465,
   "son": 1847,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "tdv_kazaklar"
   ],
   "kaynak_ad": "Hitchins, “Kazaklar”",
   "la": 43.3,
   "lo": 68.27,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "not": "Kuruluş için Tarih-i Reşidî'ye dayanan 1465–66 ile Kasım Han dönemini (16. yüzyıl başı) esas alan okuyuş yan yana durur; bitiş yılı hanlığın kaldırılmasıdır.",
   "alt_tur": "hanedan / devlet",
   "birey_var": true
  },
  {
   "id": "ozbek-hanliklari",
   "ad": "Özbek Hanlıkları",
   "tur": "siyasi",
   "bas": 1500,
   "son": 1920,
   "tarih_kaynagi": "yazılı kaynak",
   "yaklasik": false,
   "kaynak": [
    "tdv_ozbekler"
   ],
   "kaynak_ad": "Alpargu, “Özbekler”",
   "la": 39.77,
   "lo": 64.42,
   "koordinat_kaynagi": "kazı alanı ya da bugünkü şehir (araştırma notunda yazılı)",
   "alt_tur": "hanedan / devlet",
   "birey_var": false
  }
 ]
}