Çin kaynakları Göktürkleri Xiongnu’ya bağlar mı?

Göktürklerin ortaya çıkışını anlatan ilk resmî tarihlerden biri olan Zhou Shu (636), Türkler bölümüne şu cümleyle başlar^[1]:

Aynı bölüm, ikinci bir rivayet olarak Türklerin atalarının “Xiongnu’nun kuzeyindeki” So (索) ülkesinden geldiğini de aktarır. İki rivayet de Türkleri Xiongnu dünyasının içine ya da hemen kıyısına yerleştirir.

Dört yüzyıl sonra yazılan Yeni Tang Tarihi aynı bağı tekrarlar^[2]:

Göktürklerden sonra bozkırda hâkim olan Uygurlar için iki Tang tarihi de aynı kökeni verir^{[3, 4]}:

Yeni Tang Tarihi aynı bilgiyi daha kısa söyler: 回紇，其先匈奴也 (“Uygurların ataları Xiongnu’dur”).

Gaoche ya da Tiele, sonraki Türk dilli boyların (Uygurlar dahil) çıktığı geniş bir boylar topluluğudur^[5]. Wei Shu onların dili hakkında şunu yazar^[6]:

Bu, Xiongnu ile Türk dilli bir halk arasında doğrudan dil benzerliği kuran nadir kayıtlardan biridir. Ancak 6. yüzyıl Çinli tarihçisinin “aşağı yukarı aynı” gözlemi bir dilbilim tespiti değildir.

Tang hanedanının kurucusu Li Yuan, oğlu Taizong 630’da Doğu Göktürk Kağanlığı’nı yenince bu zaferi, MÖ 200’de Han imparatorunu Baideng’de kuşatan Xiongnu’dan alınmış bir intikam gibi anlattı^[7]:

Birkaç ay önce, 629 sonunda saraya gelip boyun eğen Göktürk kağanı Tuli için de Taizong Xiongnu hükümdar unvanını kullanır: “şanyü (單于) yere kapanıyor, eski utancı silebiliriz.” Zhou Shu da Türk kağanının unvanını “eski şanyü gibi”, hatunu “eski yanzhi gibi”, Türk örflerini “eski Xiongnu gibi” diye niteler^[1].